# Kazachstan: Oekraïne of Rusland? Het saldo is vrijwel nul

Steunde Oekraïne met <0,01% van het bbp (€ 20 mln). Rusland hield € 35 mln (0,01% van het bbp) minder over dan zonder de oorlog. Het saldo: +0,02% van een jaar bbp sinds 2022 (waarschijnlijk van 2,7% richting Rusland tot 2,8% richting Oekraïne; vrijwel nul).

[Openen op de kaart →](https://warbalance.org/nl/#KAZ)

Richting Oekraïne met

0,02% van een jaar bbp sinds 2022

vrijwel nul

waarschijnlijk van 2,7% richting Rusland tot 2,8% richting Oekraïne · € 55 mln · ≈ <0,01%/jaar

Steunde Oekraïne + Russische handelsinkomsten verlaagd = 0,02% van het bbp richting Oekraïne. Ongeveer half steun aan Oekraïne, half minder dat Rusland aan handel overhield.

Kans richting Rusland: 60%; 10% van de andere methodekeuzes is het ermee eens.

Steun aan Oekraïne

Steunde Oekraïne met

<0,01%

€ 20 mln

waarschijnlijk van 0,02% onder nul tot 0,02% boven nul vrijwel nul

Ruslands inkomsten uit handel

Russische handelsinkomsten verlaagd met

0,01%

€ 35 mln

waarschijnlijk van 2,7% richting Rusland tot 2,8% richting Oekraïne vrijwel nul

Rusland hield € 35 mln (0,01% van het bbp) minder over dan zonder de oorlog.

- Winst van Rusland: Rusland hield 0,34% van het bbp minder over (€ 813 mln; waarschijnlijk van 2,1% richting Rusland tot 3,0% richting Oekraïne)
- Kazachstan: eigen winst uit de handel met Rusland: Kazachstan hield 0,32% van het bbp meer over aan de handel met Rusland (€ 778 mln; waarschijnlijk van 1,6% richting Rusland tot 0,05% richting Oekraïne)

De twee lijnen tellen op tot de Russische handelsinkomsten; hun marges niet.

## Zijn verhaal in het kort

- Oorlogsprijzen voor brandstof Rusland hield € 1,2 mld (0,50% van het bbp) meer over doordat de brandstofprijzen met de oorlog stegen.
- Verkocht Rusland goederen voor zijn wapens: € 1,0 mld Het verkocht Rusland goederen die zijn wapens nodig hebben (chips, elektronica, werktuigmachines op de Common High Priority List): € 1,0 mld in 2022–2026 (2026: januari–augustus), tegen volle waarde; in het tempo van 2021 was het ongeveer € 247 mln geweest. De totalen tellen alleen wat het aan deze verkopen overhield (zijn eigen winst), dus een klein deel hiervan; de volle waarde staat hier als markering.
- Bedrijven in Russisch bezit hier Russische eigenaren hielden € 687 mln (0,28% van het bbp) meer over aan hun bedrijven hier.
- Twee verschillende dingen opgeteld Het netto telt twee verschillende dingen op: hulp aan Oekraïne en de verandering in wat Rusland aan handel overhield. Veel van wat het ene land niet meer kocht, verkocht Rusland aan anderen.

## Wat dit getal bepaalt

Kans richting Rusland: 60%; 10% van de andere methodekeuzes is het ermee eens. Niet zeker, vooral door hoeveel het zonder oorlog van Rusland zou hebben gekocht. Hier is de omvang van het saldo de bevinding, niet de richting: waarschijnlijk van 2,7% richting Rusland tot 2,8% richting Oekraïne.

## Waaruit het getal bestaat

Steunde Oekraïne met <0,01% · € 20 mln

| Oekraïne hield meer over aan extra verkoop hierC | +<0,01% | € 14 mln |
| --- | --- | --- |
| Zijn aandeel in leningen van IMF en WereldbankC | +<0,01% | € 4 mln |
| Kazachstan hield meer over aan extra diensten verkocht aan OekraïneD | −<0,01% | € 2 mln |
| Hulp: wapens, geld, leningenB | +<0,01% | € 2 mln |
| Opvang van vluchtelingenD | +<0,01% | € 2 mln |

Russische handelsinkomsten verlaagd met 0,01% · € 35 mln

| Rusland hield minder over aan brandstof en goederen die het hier verkochtC | +1,1% | € 2,6 mld |
| --- | --- | --- |
| Rusland hield meer over door oorlogsprijzen voor brandstofC | −0,50% | € 1,2 mld |
| Russische eigenaren hielden meer over aan hun bedrijven hierD | −0,28% | € 687 mln |
| Kazachstan verdiende door de sancties een meerprijs aan RuslandD | −0,26% | € 636 mln |
| Kazachstan hield meer over aan het afwikkelen van de Russische handelD | −0,06% | € 137 mln |
| Rusland hield minder over aan diensten die het hier verkochtC | +0,05% | € 124 mln |
| De bedrijven van Kazachstan maakten meer winst in RuslandD | −0,02% | € 38 mln |
| Rusland hield meer over aan zijn olie gekocht via andere landenDeigen schatting | −0,01% | € 35 mln |
| Zijn bedrijven betaalden Rusland meer belastingD | −0,01% | € 32 mln |
| Kazachstan hield minder over aan verkoop aan RuslandC | +<0,01% | € 19 mln |
| Kazachstan hield minder over aan diensten verkocht aan RuslandC | +<0,01% | € 14 mln |
| Rusland hield minder over aan wapens die het hier verkochtD | +<0,01% | € 13 mln |
| Kazachstan hield meer over aan het vervoer van Russische olieD | −<0,01% | € 1 mln |

+ richting Oekraïne, − richting Rusland (bij de steun aan Oekraïne: − is terugverdiend geld of minder aankopen uit Oekraïne dan zonder de oorlog). Letters: A gemeld, B gemeten schatting, C gemodelleerde schatting, D ruwe indicatie.

## Per jaar

Het grootste jaarsaldo was in 2024: −€0,36 mld. De jaarbedragen zijn klein tegenover de bandbreedte van het totaal, dus aan welke kant ze van jaar tot jaar vallen, is geen bevinding.

| Jaar | Steun aan Oekraïne | Handel: richting Oekraïne (+) / richting Rusland (−) | Saldo | Saldo sinds 2022 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| [2022](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2022/) | +€ 2 mln | −€ 332 mln | −€ 330 mln | −0,14% |
| [2023](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2023/) | +€ 5 mln | +€ 254 mln | +€ 258 mln | −0,03% |
| [2024](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2024/) | +€ 4 mln | −€ 367 mln | −€ 363 mln | −0,18% |
| [2025](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2025/) | +€ 7 mln | +€ 67 mln | +€ 74 mln | −0,15% |
| [2026](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2026/)\* | +€ 2 mln | +€ 413 mln | +€ 415 mln | +0,02% |

Bedrag per jaar: + richting Oekraïne, − richting Rusland. \*2026: tot augustus.

## Steun aan Oekraïne per soort

Steun aan Oekraïne, 2022 tot augustus 2026, per soort gesplitst. De delen tellen op tot het bedrag van de kaart.

| Militaire steun | – |
| --- | --- |
| Financiële steun (incl. aandeel IMF en Wereldbank) | €4 mlnwaarvan het aandeel in leningen van IMF en Wereldbank: €4 mln |
| Humanitaire hulp | €2 mln |
| Opvang van vluchtelingen | €2 mln |
| Particuliere giften en aankopen | €14 mln |
| Terugvloeiend geld | −€2 mlnafgetrokken |
| Steun aan Oekraïne (bedrag van de kaart) | €20 mln |

Kwaliteit van de splitsing: A Geen militaire steun bekend buiten de tracker van Kiel; dat betekent niet dat er geen militaire steun is gegeven.

[Militaire steun aan Oekraïne per land →](https://warbalance.org/nl/military-aid-to-ukraine-by-country/)

## Handel met Rusland, voor en na

Het kocht in 2021 voor €13,9 mld uit Rusland en in 2025 voor €15,9 mld (+15%). Het verkocht in 2021 voor €5,7 mld aan Rusland en in 2025 voor €5,7 mld (−1%). Voor de oorlog (2018–2021) was brandstof 9,7% van wat het uit Rusland kocht. Voor Kazachstan: € 1,2 mld betaald boven de prijzen zonder oorlog, het meeste in 2022. Geldovermakingen uit Rusland veranderden sinds 2022 met 0% van het bbp (niet in de totalen). Tegenover het niveau dat zonder oorlog werd verwacht: € 0 in 2022–2026 (2026: januari–augustus) (waarschijnlijk −€ 145 mln tot +€ 159 mln); migranten stuurden in die tijd € 383 mln vanuit Rusland naar huis. Dit zijn verkoopwaarden tegen de prijzen van elk jaar; de totalen tellen wat de verkoper eraan overhield.

## Wat het land uit Rusland kocht, per brandstof

Aankopen uit Rusland, 2022 tot augustus 2026, per brandstof: volgens de eigen douane (CIF), op kaartbasis (de prijs aan de Russische grens, FOB) en volgens de tracker van CREA (scheepsgegevens). Het bedrag van de kaart is het totaal op kaartbasis.

| Brandstof | Douane (CIF) | Kaartbasis (FOB) | Tracker (CREA) | Kwaliteit |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ruwe olie | €11 mln | €10 mlnbandbreedte €9 mln tot €12 mln | €1 mln | A |
| Olieproducten | €4,7 mld | €4,4 mldbandbreedte €4,1 mld tot €4,8 mld | €1 mln | A |
| Pijpleidinggas | €2,1 mld | €2 mldbandbreedte €1,8 mld tot €2,2 mld | niet gevolgd | A |
| Steenkool | €0,39 mld | €0,36 mldbandbreedte €0,34 mld tot €0,40 mld | niet gevolgd | A |
| Andere goederen | €69,3 mld | €64,7 mld | – | – |
| Alle goederen | €76,6 mld | €71,5 mld | – | – |

Kwaliteit per jaar: 2022: A, 2023: A, 2024: A, 2025: A, 2026, januari tot en met augustus: A. C en D zijn schattingen.

[Alle kopers, per brandstof →](https://warbalance.org/nl/russian-oil-gas-buyers/#by-fuel)

## Sancties tegen Rusland

Nee. Dit land heeft geen eigen sancties tegen Rusland ingesteld, en de regering heeft dat publiek gezegd (2022–2023). Ze heeft ook gezegd dat ze het grondgebied niet laat gebruiken om de sancties van andere landen te omzeilen. Ruslands lijst van ‘onvriendelijke’ staten noemt dit land niet. Gecontroleerd op 27 oktober 2026.

### Bronnen

- [Kazakhstan Foreign Ministry / President Tokayev on sanctions (Interfax)](https://interfax.com/newsroom/top-stories/86487/) · (uittreksel van een zoekmachine, te controleren aan de officiële tekst)

[Sancties tegen Rusland, per land →](https://warbalance.org/nl/countries-with-sanctions-on-russia/#KAZ)

## Vluchtelingen uit Oekraïne

4.240 vluchtelingen uit Oekraïne, 0,2 per 1.000 inwoners. Vluchtelingen geteld per 2025. Geteld als steun aan Oekraïne: €2 mln (<0,01% van een jaar-bbp), de publieke kosten van de opvang van vluchtelingen sinds 2022, na de winst van het gastland uit het werk van vluchtelingen. Voor Kazachstan: € 2 mln uitgegeven aan vluchtelingen, min <€ 1 mln, de winst op het werk dat vluchtelingen hier deden.

## Bedrijven, Rusland en Russische eigenaren

Russische eigenaren hielden meer over aan hun bedrijven hier: €0,69 mld (0,28% van een jaar-bbp). Rusland nam € 168 mln af van bedrijven uit dit land (inbeslagnames en gedwongen verkopen); niet in de totalen. Waarschijnlijk € 52 mln tot € 498 mln; 0,07% van het bbp van één jaar.

## Indirecte kanalen: knooppunten, geraffineerde olie, scheepvaart

Handelsknooppunt: naar Rusland wederuitgevoerde goederen tellen voor de landen die ze maakten, en Russische goederen die het doorgeeft voor de eindkopers; het houdt zijn handelsmarge. Kazachstan hield meer over aan het afwikkelen van de Russische handel: €0,14 mld (0,06% van een jaar-bbp). Rusland hield meer over aan zijn olie gekocht via andere landen: €35 mln (0,01% van een jaar-bbp). Kazachstan hield meer over aan het vervoer van Russische olie: €1 mln (<0,01% van een jaar-bbp). Aan Rusland goederen verkocht die zijn wapens nodig hebben (chips, elektronica, werktuigmachines op de Common High Priority List): € 1,0 mld in 2022–2026 (2026: januari–augustus) (waarschijnlijk € 921 mln tot € 2,1 mld); € 53 mln in 2021. Getoond als markering, niet opgeteld bij de totalen.

## Vergeleken met buren en groepen

De richting is vrijwel nul, dus de ranglijst van de kaart geeft het geen nummer.

### Buren over land

| Land | Saldo, % van het bbp |
| --- | --- |
| [Turkmenistan](https://warbalance.org/nl/country/turkmenistan/) | +1,5% · +€0,57 mld · waarschijnlijk richting Oekraïne · 83% |
| Kazachstan | +0,02% · +€55 mln · vrijwel nul |
| [China](https://warbalance.org/nl/country/china/) | −0,75% · −€128 mld · zeer waarschijnlijk · >99% |
| [Oezbekistan](https://warbalance.org/nl/country/uzbekistan/) | −4,1% · −€4,1 mld · zeer waarschijnlijk · >99% |
| [Kirgizië](https://warbalance.org/nl/country/kyrgyzstan/) | −10,0% · −€1,4 mld · zeer waarschijnlijk · 97% |

## Waar het getal op berust

37 bronnen onderbouwen de onderdelen: 12 officiële statistieken, 8 onderzoeksrapporten, 0 persberichten en 3 eigen schattingen van dit project, plus 14 methode-invoer. Naar omvang is 0% van de onderdelen gemeld of gemeten (A–B), 72% gemodelleerd (C) en 28% een ruwe indicatie (D).

### Dekking van gegevens

- Steun aan Oekraïne: geschat UN FTS en overheidsrapporten
- Particuliere donaties: geschat nationale totalen of een schatting op basis van het bbp
- Dienstenhandel met Rusland: geschat inclusief vervoer en verzekering van Russische olie (schatting)
- Opvang van vluchtelingen: geschat gemodelleerd op basis van opgevangen vluchtelingen per jaar
- Gekocht van Rusland: gerapporteerd gerapporteerd 2021-2025
- Verkocht aan Rusland: geschat partnerdata plus een schatting van goederen die via derde landen Rusland bereiken
- Gekocht van Oekraïne: gerapporteerd gerapporteerd 2021-2025
- Verkocht aan Oekraïne: gerapporteerd gerapporteerd 2021-2025
- Kosten energieomschakeling: geschat gemodelleerd per brandstof en maand
- Bedrijfsbelasting in Rusland: geschat verdeeld naar aantal bedrijven en investeringen

### Bronnen, per onderdeel

### Rusland hield minder over aan brandstof en goederen die het hier verkocht C

- officieel · [UN Comtrade, IMF-handelsstatistieken en Eurostat: goederenhandel met Rusland en Oekraïne](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?period=2024&partnerCode=643&flowCode=M&cmdCode=TOTAL&customsCode=C00&motCode=0&partner2Code=0)
- officieel · [Wederuitvoer via handelsknooppunten (VAE, Armenië, Kazachstan, Turkije, Kirgizië en andere): wederuitvoermarkeringen in UN Comtrade en gekoppelde productstromen](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?reporterCode=784&period=2023&partnerCode=643&flowCode=RX&cmdCode=AG2)
- officieel · [Officiële handels- en dienstenstatistieken en toerismecijfers voor landen met brede bandbreedtes (Belstat, NBG, TÜİK, stat.uz, INSS)](https://cbr.ru/Collection/Collection/File/43429/External\_Trade\_in\_Services\_2021.pdf)

### Rusland hield meer over door oorlogsprijzen voor brandstof C

- eigen schatting · [Extra opbrengst uit oorlogsprijzen voor Russische brandstof: betalingen min hetzelfde volume tegen de prijzen die een markt zonder oorlog verwachtte (prognoses en futures van vóór de invasie: IMF, World Bank, EIA, ECB, ICE)](https://www.imf.org/-/media/files/publications/weo/2022/update/january/english/text.pdf)
- onderzoek · [Tankervaart, verzekering en scheepsverkoop voor Russische olie- en lng-export: CREA, KSE Institute, S&P Global, Windward, persberichten](https://sanctions.kse.ua/wp-content/uploads/2026/08/ROT\_July-2026.pdf)

### Russische eigenaren hielden meer over aan hun bedrijven hier D

- onderzoek · [Vertrek van bedrijven uit Rusland en bedrijven in Russische handen in het buitenland: Russische begrotingsdata, vertreklijsten van KSE en Yale, bedrijfsrapporten, betalingsbalans van de Bank of Russia](https://kse.ua/wp-content/uploads/2025/03/KSE\_Assessing-Foreign-Companies-Losses-in-Russia.pdf)
- onderzoek · [Russische metaal-, mijnbouw- en chemiefabrieken in het buitenland (Rusal, NLMK, Nornickel, EuroChem): jaarrekeningen en verslagen van de moederbedrijven](https://ec.europa.eu/eurostat/api/comext/dissemination/statistics/1.0/data/DS-045409?format=JSON&freq=A&reporter=IE&partner=RU&product=281820&flow=2&indicators=VALUE\_IN\_EUROS)

### Kazachstan verdiende door de sancties een meerprijs aan Rusland D

- officieel · [Sanctions premium on Russia's imports: UN Comtrade HS6 unit values to Russia against the rest of the world, CEPII, BOFIT and CEPR studies](https://www.cepii.fr/PDF\_PUB/pb/2025/pb2025-50.pdf)

### Kazachstan hield meer over aan het afwikkelen van de Russische handel D

- onderzoek · [Betalingsagenten die de Russische handel afwikkelen: betalingsbalans van de Bank of Russia, brieven van het Russische ministerie van Financiën en de douane over agentcommissies, berichtgeving in de pers en over sancties](https://www.cbr.ru/vfs/eng/statistics/credit\_statistics/bop/bal\_of\_payments\_standart\_e.xlsx)

- officieel · [UN Comtrade, IMF-handelsstatistieken en Eurostat: goederenhandel met Rusland en Oekraïne](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?period=2024&partnerCode=643&flowCode=M&cmdCode=TOTAL&customsCode=C00&motCode=0&partner2Code=0)
- officieel · [Wederuitvoer via handelsknooppunten (VAE, Armenië, Kazachstan, Turkije, Kirgizië en andere): wederuitvoermarkeringen in UN Comtrade en gekoppelde productstromen](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?reporterCode=784&period=2023&partnerCode=643&flowCode=RX&cmdCode=AG2)
- methode · [Prijsniveaus van de handel met Rusland en Oekraïne (2019-2021 = 1): eigen douane-eenheidswaarden van elke koper per brandstof en voor andere goederen, referentie-indexen (CREA, Wereldbank, Eurostat), gascontractprijzen; olie in de Russische haven (FOB), uitschieters gefilterd](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?period=2023&partnerCode=643&cmdCode=TOTAL&flowCode=M)
- officieel · [Officiële handels- en dienstenstatistieken en toerismecijfers voor landen met brede bandbreedtes (Belstat, NBG, TÜİK, stat.uz, INSS)](https://cbr.ru/Collection/Collection/File/43429/External\_Trade\_in\_Services\_2021.pdf)
- methode · [Verwachte handel zonder de oorlog: modellen getest op 2008, 2013 en 2016 tegenover 2021 constant houden (UN Comtrade, World Bank WDI en grondstofprijzen, stemgedrag in de VN)](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?period=2021&partnerCode=643&flowCode=X&cmdCode=TOTAL)
- methode · [Ranges of the 2022-2026 total measured on the back-tests' cumulative errors; own bands tested on their own history for Mongolia, Yemen, Tajikistan, Moldova, Türkiye, Kenya, Peru and French Polynesia](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS?reporterCode=498&period=2019&flowCode=M&partnerCode=643&cmdCode=99,2711,27,31,TOTAL)
- methode · [Nettowinst van Rusland per euro export (belastingen plus winst boven een normaal rendement): Russisch ministerie van Financiën, jaarverslagen, IEA, Rosstat](https://minfin.gov.ru/ru/statistics/fedbud/oil)
- onderzoek · [Russian oil exports lost to Ukraine's strikes on refineries, ports and the Druzhba pipeline, 2022-2026 (IEA Oil Market Reports, Kpler, KSE Institute, Reuters)](https://iea.blob.core.windows.net/assets/2b89a47b-34a2-40e0-90ff-68f7ccd80715/-13MAY2026\_\_OilMarketReport\_publicversion.pdf)
- methode · [net-gain shares from official sector profitability (Russia: FNS/Rosstat by OKVED-2 activity; Ukraine: Derzhstat by KVED division), export duties collected and company results](https://www.consultant.ru/document/cons\_doc\_LAW\_55729/df3929054ebc0ff6d666accad51e6fedca8c75fe/)
- methode · [refugee hosting budgets, remittance mirror shares, national donation totals, Hong Kong gold 2026 and OECD ITIC freight margins](https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2022/10/international-migration-outlook-2022\_140ace0e/30fe16d2-en.pdf)
- methode · [Prijzen van Russisch gas per land: eenheidswaarden uit Eurostat Comext en UN Comtrade, gepubliceerde contractprijzen, schattingen met olieprijsformules](https://ec.europa.eu/eurostat/api/comext/dissemination/statistics/1.0/data/DS-045409?format=JSON&freq=M&partner=RU&product=271121&product=271111&flow=1&indicators=VALUE\_IN\_EUROS&indicators=QUANTITY\_IN\_100KG&sinceTimePeriod=2021-01)
- eigen schatting · [Extra opbrengst uit oorlogsprijzen voor Russische brandstof: betalingen min hetzelfde volume tegen de prijzen die een markt zonder oorlog verwachtte (prognoses en futures van vóór de invasie: IMF, World Bank, EIA, ECB, ICE)](https://www.imf.org/-/media/files/publications/weo/2022/update/january/english/text.pdf)
- onderzoek · [Tankervaart, verzekering en scheepsverkoop voor Russische olie- en lng-export: CREA, KSE Institute, S&P Global, Windward, persberichten](https://sanctions.kse.ua/wp-content/uploads/2026/08/ROT\_July-2026.pdf)
- onderzoek · [Vertrek van bedrijven uit Rusland en bedrijven in Russische handen in het buitenland: Russische begrotingsdata, vertreklijsten van KSE en Yale, bedrijfsrapporten, betalingsbalans van de Bank of Russia](https://kse.ua/wp-content/uploads/2025/03/KSE\_Assessing-Foreign-Companies-Losses-in-Russia.pdf)
- onderzoek · [Russische metaal-, mijnbouw- en chemiefabrieken in het buitenland (Rusal, NLMK, Nornickel, EuroChem): jaarrekeningen en verslagen van de moederbedrijven](https://ec.europa.eu/eurostat/api/comext/dissemination/statistics/1.0/data/DS-045409?format=JSON&freq=A&reporter=IE&partner=RU&product=281820&flow=2&indicators=VALUE\_IN\_EUROS)
- officieel · [Sanctions premium on Russia's imports: UN Comtrade HS6 unit values to Russia against the rest of the world, CEPII, BOFIT and CEPR studies](https://www.cepii.fr/PDF\_PUB/pb/2025/pb2025-50.pdf)
- onderzoek · [Betalingsagenten die de Russische handel afwikkelen: betalingsbalans van de Bank of Russia, brieven van het Russische ministerie van Financiën en de douane over agentcommissies, berichtgeving in de pers en over sancties](https://www.cbr.ru/vfs/eng/statistics/credit\_statistics/bop/bal\_of\_payments\_standart\_e.xlsx)
- methode · [Nettowinst van verkopers per euro omzet (productiebelastingen plus winst boven een normaal rendement van 5% per jaar boven de inflatie na vennootschapsbelasting, plus de risicopremie van het land): OESO-STAN-database, editie 2025, per land en bedrijfstak; landenrisicopremies van Damodaran](https://sdmx.oecd.org/public/rest/data/OECD.STI.PIE,DSD\_STAN@DF\_STAN\_2025,1.0/A..C+C19+C25+C252+C26+C28+C30+C303+C304+H50+I+GTN+K+K65+\_T.P1+D29X39+B2A3N+B2A3G+P51C+D1.V.XDC?startPeriod=2017&endPeriod=2024&format=csv)
- methode · [Echt extra aandeel van het verdiende geld: productie-uitbreidingen en studies naar handelsomleiding; behouden waarde in de economie (de eerdere regel): OESO Trade in Value Added (TiVA, editie 2025)](https://sdmx.oecd.org/sti-public/rest/data/OECD.STI.PIE,DSD\_TIVA\_MAINSH@DF\_MAINSH,1.1/EXGR\_DVA..BTE+C+C19+C25+C26+C28+C302T309+GTN+H50+I.W.PT\_EXGR.A?startPeriod=2018&format=csv)
- officieel · [Dienstenhandel met Rusland (toerisme, vervoer, zakelijke diensten): Eurostat, OECD-WTO BaTiS, Bank of Russia](https://sdmx.oecd.org/public/rest/data/OECD.SDD.TPS,DSD\_BATIS@DF\_BATIS,1.0/.RUS...S...?startPeriod=2010&endPeriod=2021)
- officieel · [Profits of foreign companies in Russia and foreign partners' income from Russian oil and gas: KSE Institute / B4Ukraine #LeaveRussia, OECD direct-investment income by partner, company reports](https://kse.ua/wp-content/uploads/2024/09/ENG\_What-are-the-financial-results-of-foreign-business-in-Russia-in-2023\_final.pdf)
- eigen schatting · [Witgewassen olie: brandstof uit Russische ruwe olie, toegerekend aan de eindkoper (handelsknooppunten geven door wat ze doorverkopen), gewaardeerd tegen de Russische ruwe olie erin](https://energyandcleanair.org/wp/wp-content/uploads/2024/04/CREA\_PCC\_Refined-Oil-Analysis\_19.02.2024\_Rev\_15.04.2024.pdf)
- onderzoek · [Bedrijfsbelasting in Rusland: KSE, gecontroleerd aan de hand van bedrijfsrapporten (Raiffeisen, UniCredit, OTP, PepsiCo) en herinvesteerde winsten volgens de Bundesbank](https://www.rbinternational.com/content/dam/rbi/ho/investors/results-reports/annual-reports/rbi/2025-02-25%202024%20RBI%20Annual%20Financial%20Report.pdf.coredownload.pdf)
- methode · [Vooroorlogse trends voor diensten (OECD-WTO BaTiS, Eurostat, Bank of Russia), buitenlandse bedrijven in Rusland en Russische export over zee](https://sdmx.oecd.org/public/rest/data/OECD.SDD.TPS,DSD\_BATIS@DF\_BATIS,1.0/.RUS...S...?startPeriod=2010&endPeriod=2021)
- officieel · [Ontbrekend bbp (UNSD, UN WPP, CEPAL), het invoergat van Rusland per land van herkomst, samenstelling van het goud uit Hongkong](https://population.un.org/wpp/assets/Excel%20Files/1\_Indicator%20%28Standard%29/EXCEL\_FILES/1\_General/WPP2024\_GEN\_F01\_DEMOGRAPHIC\_INDICATORS\_COMPACT.xlsx)
- methode · [Controle aan nationale en handelsstatistieken: goud en brandstof van de VAE, niet-openbare steun, gat in de Russische invoerstatistiek, trendperiodes, invoer tegen grensprijzen](https://www.swissaid.ch/en/media/united-arab-emirates-more-than-ever-a-hub-for-conflict-gold/)
- methode · [money-rule and cost-view constants from data: firm-level redirection studies, Kiel item coding of EU-level military aid, lenders' funding costs, EU, UK and Canadian estimates of duties waived](https://web.archive.org/web/20230606033537/https://repec.iza.org/dp16146.pdf)
- methode · [Verwachte handel met Oekraïne zonder de oorlog: rollende terugtests op de eigen geschiedenis van Oekraïne en op vergelijkbare partners (IMF WEO-edities, IMF DOTS)](https://db.nomics.world/IMF/DOT)
- methode · [Nettowinst van Oekraïne per euro export (belastingen plus winst boven een normaal rendement): Ukrstat, jaarverslagen, KSE Institute](https://stat.gov.ua/sites/default/files/2026-09/yearbook\_24e.pdf)
- eigen schatting · [Aankopen uit Oekraïne t.o.v. wat Oekraïne kon uitvoeren: Oekraïnes uitvoer per productgroep en partner (UN Comtrade, Staatsdouanedienst van Oekraïne), wisselkoersen van de ECB](https://comtradeapi.un.org/public/v1/preview/C/A/HS)
- onderzoek · [Russische wapenexport per koper: verklaringen van Rosoboronexport en FSVTS, SIPRI-factsheets, berichtgeving over contracten (S-400, Su-35, Su-57)](https://www.sipri.org/sites/default/files/2026-03/fs\_2603\_at\_2025.pdf)
- onderzoek · [Leningen tegen economische waarde: leningsvoorwaarden volgens Kiel (looptijd, rente, aflossingsvrije periode), EU-verordeningen, rendementen op Oekraïense euro-obligaties; leningen van IMF, Wereldbank, EBRD en CEB naar aandelenbelang](https://www.kielinstitut.de/fileadmin/Dateiverwaltung/IfW-Publications/fis-import/bc5059ba-ef38-4f08-988a-746a03905a6c-Ukraine\_Support\_Tracker\_\_Release\_31.xlsx)
- officieel · [Services sold to Ukraine: Eurostat bop\_its6\_det (partner UA), OECD-WTO BaTiS, National Bank of Ukraine services imports and card spending abroad](https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/bop\_its6\_det/default/table)
- officieel · [Steun van landen buiten de Kiel-tracker: UN OCHA Financial Tracking Service en overheidsrapporten](https://api.hpc.tools/v1/public/fts/flow?countryISO3=UKR&year=2022)
- officieel · [Kosten van vluchtelingenopvang: nationale begrotingscijfers waar gerapporteerd, anders opgevangen vluchtelingen per jaar × kosten per vluchteling, gekalibreerd op die begrotingen](https://ec.europa.eu/eurostat/api/dissemination/statistics/1.0/data/migr\_asytpsm?citizen=UA&sex=T&age=TOTAL&unit=PER)
- officieel · [Belastingen en premies van vluchtelingen: Tsjechisch ministerie van Arbeid, Pools ministerie van Financiën, Litouws ministerie, werkgelegenheidsdata van OESO en IAB; uitgaven van het Poolse Hulpfonds (BGK)](https://mpsv.gov.cz/cms/documents/960141c9-77fe-a2a0-08eb-0935789a6a7e/TZ\_bilance\_UA\_24022025.pdf)
- officieel · [Refugees' work and the industries they work in: Bundesagentur fuer Arbeit (Arbeitsmarkt kompakt, 30 Jan 2026), CBS (Oekraiense vluchtelingen, 1 Nov 2025, Tabel 4), ZUS and PAP (Poland), MPSV (Czechia), OECD-EMN employment rates; OECD STAN output and labour cost](https://statistik.arbeitsagentur.de/DE/Statischer-Content/Statistiken/Themen-im-Fokus/Migration/Personen-nach-Staatsangehoerigkeiten/Generische-Publikationen/AM-kompakt-Auswirkungen-Fluchtmigration-Ukraine-Arbeitsmarkt.pdf)

## Vragen

### Kazachstan: helpt het Rusland?

In geld is het saldo +0,02% van een jaar-bbp (waarschijnlijk van 2,7% richting Rusland tot 2,8% richting Oekraïne; vrijwel nul). Kans richting Rusland: 60%; 10% van de andere methodekeuzes is het ermee eens. Rusland hield € 35 mln (0,01% van het bbp) minder over dan zonder de oorlog. Het getal meet geld: wapens tegen hun geldwaarde; stemmen, diplomatie en bedoelingen zitten er niet in.

### Kazachstan: helpt het Rusland sancties te omzeilen?

Handelsknooppunt: naar Rusland wederuitgevoerde goederen tellen voor de landen die ze maakten, en Russische goederen die het doorgeeft voor de eindkopers; het houdt zijn handelsmarge. Aan Rusland goederen verkocht die zijn wapens nodig hebben (chips, elektronica, werktuigmachines op de Common High Priority List): € 1,0 mld in 2022–2026 (2026: januari–augustus) (waarschijnlijk € 921 mln tot € 2,1 mld); € 53 mln in 2021. Getoond als markering, niet opgeteld bij de totalen.

### Kazachstan: handelt het met Rusland?

Het kocht in 2025 voor €15,9 mld uit Rusland (2021: €13,9 mld) en verkocht voor €5,7 mld aan Rusland. Wat hier telt, is de verandering in wat Rusland aan die handel overhield (belastingen en winst, niet de omzet) tegenover een wereld zonder oorlog: Rusland hield € 35 mln (0,01% van het bbp) minder over dan zonder de oorlog.

### Kazachstan: hoeveel steun voor Oekraïne?

Vrijwel niets meetbaars: €20 mln sinds 2022 (<0,01% van een jaar-bbp).

### Kazachstan: hoe verhoudt het zich tot de buren?

Het saldo als deel van een jaar-bbp: Turkmenistan +1,5%, Kazachstan +0,02%, China −0,75%, Oezbekistan −4,1%, Kirgizië −10,0%.

### Kazachstan: waarom is het saldo zo klein?

Het saldo is vrijwel nul: +0,02% van een jaar-bbp (waarschijnlijk van 2,7% richting Rusland tot 2,8% richting Oekraïne). Niet zeker, vooral door hoeveel het zonder oorlog van Rusland zou hebben gekocht.

### Kazachstan: heeft het sancties tegen Rusland?

Nee. Dit land heeft geen eigen sancties tegen Rusland ingesteld, en de regering heeft dat publiek gezegd (2022–2023). Ze heeft ook gezegd dat ze het grondgebied niet laat gebruiken om de sancties van andere landen te omzeilen. Ruslands lijst van ‘onvriendelijke’ staten noemt dit land niet. Bronnen: [Kazakhstan Foreign Ministry / President Tokayev on sanctions (Interfax)](https://interfax.com/newsroom/top-stories/86487/) (uittreksel van een zoekmachine, te controleren aan de officiële tekst).

## In de buurt in de ranglijst

Vrijwel nul

- [Filipijnen](https://warbalance.org/nl/country/philippines/) · +0,04% · Vrijwel nul · +€ 175 mln · 75%
- [El Salvador](https://warbalance.org/nl/country/el-salvador/) · +0,04% · Vrijwel nul · +€ 11 mln · 58%
- [Mexico](https://warbalance.org/nl/country/mexico/) · +0,03% · Vrijwel nul · +€ 405 mln · 88%
- Kazachstan+0,02% · Vrijwel nul · +€ 55 mln · 60%
- [Guatemala](https://warbalance.org/nl/country/guatemala/) · +0,02% · Vrijwel nul · +€ 18 mln · 71%
- [Algerije](https://warbalance.org/nl/country/algeria/) · +0,02% · Vrijwel nul · +€ 36 mln · 57%
- [Eswatini](https://warbalance.org/nl/country/eswatini/) · +0,01% · Vrijwel nul · +€ 1 mln · 66%

## Meer over Kazachstan

### Groepen

- [Centraal-Azië](https://warbalance.org/nl/group/central-asia/)
- [Wederuitvoer en sanctieontwijking](https://warbalance.org/nl/group/russia-trade-hubs/)

### Vergeleken met

- [China vs Kazachstan](https://warbalance.org/nl/compare/china-vs-kazakhstan/)
- [Kazachstan vs Oezbekistan](https://warbalance.org/nl/compare/kazakhstan-vs-uzbekistan/)

### Zijn onderdelen, naast andere landen

- [Ruslands winst op verkochte brandstof en goederen](https://warbalance.org/nl/russia-earnings-from-fuel-and-goods/)
- [Ruslands winst door oorlogsprijzen voor energie](https://warbalance.org/nl/russia-war-time-fuel-prices/)
- [Winsten van Russische bedrijven in het buitenland](https://warbalance.org/nl/russian-owned-companies-abroad/)
- [Meerprijs die Rusland betaalde door sancties](https://warbalance.org/nl/sanctions-premium-on-sales-to-russia/)
- [Kosten van vertrek uit Rusland voor bedrijven](https://warbalance.org/nl/companies-leaving-russia-exit-cost/)
- [Betaalagenten voor Ruslands handel](https://warbalance.org/nl/payment-agents-for-russian-trade/)
- [Diensten gekocht van Rusland](https://warbalance.org/nl/services-bought-from-russia/)
- [Bedrijfswinsten in Rusland](https://warbalance.org/nl/company-profits-in-russia/)
- [Bedrijfsbelastingen in Rusland](https://warbalance.org/nl/company-taxes-paid-in-russia/)
- [Winst van verkopers op verkoop aan Rusland](https://warbalance.org/nl/exports-to-russia/)
- [Diensten verkocht aan Rusland](https://warbalance.org/nl/services-sold-to-russia/)
- [Aankopen uit Oekraïne t.o.v. geen oorlog](https://warbalance.org/nl/imports-from-ukraine/)

### Elk land per jaar

- [2022](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2022/)
- [2023](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2023/)
- [2024](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2024/)
- [2025](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2025/)
- [2026](https://warbalance.org/nl/ukraine-aid-2026/)
- [Alle onderwerpen](https://warbalance.org/nl/topics/)

In totaal 37 bronnen; het paneel op de kaart noemt ze allemaal, met hun documenten. [Openen op de kaart](https://warbalance.org/nl/#KAZ) · [Hoe dit gemeten wordt](https://warbalance.org/how-it-works/)

[English](https://warbalance.org/country/kazakhstan/)[Українська](https://warbalance.org/uk/country/kazakhstan/)[Deutsch](https://warbalance.org/de/country/kazakhstan/)[Français](https://warbalance.org/fr/country/kazakhstan/)[Polski](https://warbalance.org/pl/country/kazakhstan/)[Español](https://warbalance.org/es/country/kazakhstan/)

Citeren als: War Balance, cijfers tot augustus 2026, https://warbalance.org/nl/country/kazakhstan/